Nim udam się w letnią ostoję przyrody, w kierunek ciszy, na domknięcie burzliwego sezonu wszelkich wydarzeń krajowych, jeszcze jedna podróż teatralna, ponowna zresztą, do Opolskiego Teatru Lalki i Aktora na Szelmostwa Skapena w reżyserii Pawła Aignera (07.06.2017; godz. 18.30). Na ów spektakl po raz pierwszy trafiłem niespodziewanie i niezamierzenie. Zostałem oczarowany przez opolski zespół aktorski, który roztoczył przed moimi oczami wyimek z epoki Króla Słońce. Krotochwila dojmująco zapada w pamięć, a opolskiej scenie dodaje wielkiego splendoru ozłacającego chociaż na chwilę zewsząd lejącą się na nas podłość dnia powszedniego. Mało kiedy zdarza mi się, by podróż w epokę, przywołana olśniewająco przez opolskich luminarzy, pozwalała zastygnąć mi nad pojęciami takimi jak: los, dobro, zło, miłość, czar, swary, kłótnie, waśnie, piękno, ulotność, przemijanie. Szelmostwa Skapena w realizacji OTLiA, dodaję do mojej krótkiej listy spektakli znaczących i niemożliwych do zapomnienia, dokąd tylko starczy zmysłów i sił na kolejny oddech.

Warto zobaczyć, bo jak pisał Tadeusz Boy-Żeleński: „Molier jest kamieniem węgielnym nowoczesnego społeczeństwa. Tak jak w innej przełomowej epoce przyszedł Napoleon, spojrzał na kartę Europy i rzekł: „To królestwo, ta granica, ta dynastia nie podoba mi się”, i granica i dynastia przestawały istnieć, tak przyszedł Molier, spojrzał dokoła siebie i powiedział: „To a to jest złe, głupie i śmieszne; nie chcę, aby to istniało.” I to, co on tak napiętnował, znikało, strawione własną śmiesznością. Nie zmienił oczywiście Molier zasadniczych cech ludzkiej natury, bo to niemożliwe; ale w momencie przeobrażania się społeczeństwa zwalił satyrą swoją niejeden z bałwanów, stojących na przeszkodzie idącemu nowemu życiu, i tak potężnie, może jak nikt inny, przyczynił się do jego ewolucji w duchu światła i swobody”.

(mr)

Czytaj więcej: Mimo fajerwerku wesołości, jaki tryska z tej krotochwili, śmiech Moliera brzmi tutaj ostrzej -...

Wielki twórca jest z założenia niepokorny, i jedynym śladem, jaki pozostawia w "poinformowanym" widzu jest stan niepokoju, tymczasowa (krótka) dezinformacja w życiu społecznym, niejasna chęć poczucia się naruszycielami kto wie czego. Tak, sztuka nieprzyjemna komunikuje jedynie niepewność; dziwna wątpliwość napina nerwy fizycznej czujności na widowni.
Nieprzewidywalność wydarzenia na scenie odkrywa swoją przeciwwagę na widowni, w życiu nie do życia.
Zawieszenie tragizmu odnajduje wśród, sparodiowanej, widowni swój najbliższy odpowiednik: strajk "świadomości" (obywatelskiej); zawieszenie nawyków, które sprawia, że publiczność zawiesza swoją rolę widza.
Carmelo Bene

Program