AmperA - Hej to ja!!

Cudowna, aczkolwiek niebezpieczna podróż

Nie sposób jest przejść obojętnie obok Portretu podwójnego zawierającego korespondencję pomiędzy Czesławem Miloszem a Jarosławem Iwaszkiewiczem. Jak zwykle w przypadku Fundacji Zeszytów Literackich, całość jest na wysokim poziomie edytorskim. Bogate i obszerne przypisy przygotowane przez Roberta Papieskiego pozwalają na tkanie literackiej pajęczyny przez przestrzeń XX wieku. Wędrując przez biografię Miłosza autorstwa Franaszka, większość utworów poety oraz całą twórczość Iwaszkiewicza, ten tom korespondencji staje się miłym uzupełnieniem bogactwa twórczości obojga. Znaczącego wydźwięku całości dodaje fragment obrazu Upadek Ikara Pietera Breughela – obraz jak mało który oddający charakter korespondencji czułej, prawdziwej, a nasyconej egzystencjalizmem.

Czytaj więcej: Cudowna, aczkolwiek niebezpieczna podróż

Czytając „Złote okulary” Giorgio Bassaniego

Najpierwszą jest świątynia słowa. Macierz niespożyta, do ołtarza której podążają cisi. Obśmiewani furkotem bezrozumnej przyczyny licznego przecież istnienia. Tumult straganów. Przypalane na ruszcie mięsiwa. Wybroczyny skwierczące jadem cholesterolu do rytmu pochłanianego kaganami piwa. Skowyt biesiadnej muzyki powracającej echem w sezonie burz, niesie się sponad tafli jeziora pod same góry po czeskiej stronie. Drga cały tłum w fecie wielkiej, a niespożytej radości istnienia. Każden zachłanny, każden chce do syta. Świątynie hojnie zaopatrzone, pełne wyznawców, którzy w pradawnym obyczaju, zapewne nieświadomie, dzielą się wódką rozcieńczoną, chlebem, mięsiwem – rzucając owe dary na szczerą ziemię. Ta, wdzięczna, chłonie do syta. Rosną w siłę dotąd niepamiętani bogowie.

Czytaj więcej: Czytając „Złote okulary” Giorgio Bassaniego

Wiara w ucieczkę od siebie

Dla Słowackiego powstanie greckie było źródłem natchnień poetyckich, powstanie listopadowe, którego był świadkiem, przeraziło go i przygniotło zapewne prozaiczną polityką stronnictw i trudną strategią wodzów. Jeśli tak dobrze rozumiał „powstańcę greckiego” Lambra, dlaczego nie poszedł za Mochnackim? Jeśli zdobył się na patriotyczne pieśni, dlaczego opuścił Warszawę? Myślę, że poza wszelkimi powodami rzeczywistymi, o czym już pisałem, na dnie wszystkich postanowień podróży, tych nieustannych wędrówek po Europie, u kresu niespokojnych nocy w dyliżansach tkwi ta sama wiara, która była wspólna wszystkim niemal wybitniejszym umysłom owego czasu: wiara w ucieczkę od siebie. Jak gdyby w malpostach, które biegły z dawna wytyczonymi szlakami, przez zielone Niemcy, spokojną Szwajcarię i dalej, ku wysokim kolumnom Rzymu, ku zatoce Neapolu, tak podobnej w swojej geologicznej budowie do greckich wybrzeży, podróżni romantyczni nie wieźli wraz z zielonymi kuferkami i w safian oprawnym sztambuchem siebie samych, niepogodzonych z Europą intryg politycznych, gabinetowych matactw, tajnych związków karbonaryjskich i nagłych, gwałtownie uderzających, niby pioruny nadciągającej burzy, rewolucji i powstań, które choć na krótko odświeżały duszne powietrze zawisłe nad kontynentem.

Portret Słowackiego, Paweł Hertz

Magiel teatralny wokół Dziadów Adama Mickiewicza i Michała Zadary

Wrażenia po spektaklu >>>