Drobiazgi

Pokój był ogołocony z cenniejszych przedmiotów, pozostawiono jedynie drobiazgi znikomej wartości. W kącie, na ziemi, zauważyłem kilka zapisanych zeszytów; podniosłem je i przejrzałem ich zawartość. Był to rękopis hiszpański; jakkolwiek bardzo słabo znałem ten język, to przecież zdołałem pojąć, żem znalazł rzecz zajmującą: rękopis zawierał historie o kabalistach, zbójcach i upiorach.
Jan Potocki, Rękopis znaleziony w Saragossie

41.OKT

Instynkt

Umowa społeczna krajów Europy Zachodniej głosi, że każda władza jest nadzorowana i nie może samowolnie szykanować ludzi. Mieszkańcy nie obawiają się systemu lagrów i obozów internowania, dyktatura mogłaby zaistnieć jedynie na drodze bezprawia, jeśli w ogóle by mogła - i aż do swego kresu musiałaby się liczyć ze swoim statusem nielegalności, i zostałaby później pociągnięta do odpowiedzialności. Wszystko to jest rezultatem procesów historycznych i aktywności społecznej. Natomiast w Europie Środkowej i Wschodniej demokrację proklamowano ponad głowami mieszkańców i procesy polityczne ostatnich dziesięciu lat dowodzą, że w każdej chwili będzie ją można odwołać. W krajach Europy Środkowej i Wschodniej jeszcze się nie potwierdziło, jakoby demokracja miała rację bytu; w tych krajach nie wykształcił się jeszcze zauważalny instynkt obronny przeciw despotyzmowi. Przeciwnie, rozwinęły się raczej te instynkty, które służą despotycznym zagrywkom, powstawaniu i trwaniu autorytarnej władzy. Co do różnicy między nimi, ani się jej nikt nie obawia, ani nikt o niej nie wie, ani ludzie na Zachodzie, ani na Wschodzie, a najgorsze przy tym, że czasami się im roi, że mimo to mówią tym samym językiem.

Imre Kertész

Obłudnikom...

"Wiążą ciężary wielkie i nie do uniesienia i kładą je ludziom na ramiona, lecz sami palcem ruszyć ich nie chcą”; „Biada wam […] obłudnicy, bo zamykacie królestwo niebieskie przed ludźmi. Wy sami nie wchodzicie i nie pozwalacie wejść tym, którzy do niego idą”; Biada wam […]. Bo podobni jesteście do grobów pobielanych, które z zewnątrz wyglądają pięknie, lecz wewnątrz pełne są kości trupich i wszelkiego plugastwa”.
Mt 23, 1-39

Trzy krzyże; Rembrandt van Rijn

Gerontion - Thomas Stearns Eliot

Gerontion powstał w 1919 roku. Tytuł pochodzi od greckiego słowa geron „staruszek”; tym imieniem Eliot nazywa w „Ziemi jałowej” Tejrezjasza – starogreckiego mitycznego wróżbitę i ślepca, znających przeszłość, teraźniejszość i przyszłość, świadomego zbrodni i katastrof.

Czytaj więcej: Gerontion - Thomas Stearns Eliot